DR. OSMAN UTKAN

YENÝ PANDEMÝ: DÝJÝTAL BAÐIMLILIK

• admin
• 30 Ocak 2026
• Yazar
• 1301 Görüntüleme

YENÝ PANDEMÝ: DÝJÝTAL BAÐIMLILIK

Bir önceki yazýmýzda vebaya benzettiðimiz “dijital baðýmlýlýk” için bu yazýmýzda pandemi yakýþtýrmasýný yapmayý tercih ediyorum. Pandemi kavramýna, Kovit19 Salgýný münasebetiyle yabancý deðiliz. Yakýn geçmiþte yaþadýðýmýz pandemi, hala hafýzamýzda tazeliðini korumaktadýr. Malum olduðu üzere, salgýn süreçlerinde bütün dünyada sýký önlemler alýnmýþtý. Bizim ülkemizde de ciddi tedbirlere baþvurulmuþtu. Bu yazý da dijital baðýmlýlýklara karþý alýnacak önlemleri pandemide olduðu gibi oldukça sert bir þekilde bir þekilde uygulamamýz gerektiðine vurgu yapmaya çalýþacaðým.

Dijital baðýmlýlýkla ilgili yazýlan yazýlarda gerek baþlýklarýn gerekse içerikleri korkutucu olmasý için çaba sarf ettiðimi, itiraf etmeliyim. Bunu yaparken insanlarý bu tehlikeye karþý korkutmayý amaçlýyorum. Çünkü insanlar dijital baðýmlýlýklarý diðer baðýmlýlýklar gibi (alkol, kumar ya da uyuþturucu baðýmlýlýklarý gibi) tehlikeli görmemektedir. Bunun sonucu olarak farkýnda olmadan, zaman içerisinde, büyük zararlar ortaya çýkmaktadýr. Zararlý etkileri uzun süreli olarak ortaya çýkan bu baðýmlýlýða karþý, insanlarý acil bir þekilde uyarmamýz gerektiðini düþünüyorum.

Pandemi sürecinde kiþisel, toplumsal ve kamusal önlemler almýþtýk. Teknolojik baðýmlýlýkla ilgili olarak da bu tarz önlemleri almamýz gerekmektedir. Ýnsanlarýmýzý korumak için gerekirse, sert bazý adýmlarýn atýlmasý gerektiðini savunanlardaným. Çünkü konuyu araþtýrdýkça iþin vahametini daha fazla müþahede etme fýrsatýný yakaladým. Gördüðüm tehlikeleri; gençlerin, çocuklarýn ve ebeveynlerin görmemiþ olmasý ya da bu tehlikeyi hafife almalarý da oldukça tabidir.

Son yaþanan küresel salgýnda, hatýrlandýðý üzere kiþisel tedbirlerden birisi, insanlarla mesafeyi korumaktý. Bu baðlamda kimseyle tokalaþmýyor ve temas etmiyorduk. Dijital baðýmlýlýkta ise mesafeleri ailemize, dostlarýmýza ve sevdiklerimize karþý çoðaltmayý þiddetle tavsiye ediyoruz. Yakýnlarýmýzla daha fazla zaman geçirmek, onlara dokunmak ve onlarla sohbet etmek bu baðýmlýlýða karþý alýnacak en iyi tedbirlerin baþýnda gelmektedir. Yakýnlarýmýzla gerçekleþtireceðimiz beraberlikler, ruhu iyileþtirici özelliðe sahiptir. Eþimizle dostumuzla geçen zaman, kýsa bile olsa, telefon ya da bilgisayarýn vereceði mutluluðun çok ötesindedir.

Ayný þekilde yaþanan zorlu salgýn sürecinde, ne yazýk ki misafirlikler de neredeyse bitme noktasýna geldi. Mesafeyi korumak adýna kimse kimseye gitmez olmuþtu. Ancak bu pandeminin aksine, dijital baðýmlýlýklarla mücadelenin en iyi yollarýndan birisi tekrar ziyaretleþmelerin sýklaþtýrýlmasýdýr.  Bu ziyaretlerde ise herkesin telefonlarýný býrakmasý ve sadece samimi sohbet etmeleri ya da birlikte aktiviteler gerçekleþtirmeleri önemlidir. Bazen bir masa etrafýnda ya da bir odada oturup da herkesin kendi telefonuyla uðraþtýðý ve kimsenin kimseyle sohbet etmediði ortamlarý sýklýkla görmekteyiz. Böylesi buluþmalarýn, dijital baðýmlýlýkla mücadelede hiçbir katký sunmayacaðý aþikârdýr. Bu misafirliklerde ya da ziyaretlerde insanlarýn birbiriyle sohbet edip hemhal olmasý önemlidir. Çocuklarýn diðer çocuklarla etkileþim içerisinde olmasý ve birlikte oyunlar oynamasý hayati önem taþýmaktadýr.

Sohbet demiþken gençlik yýllarýmýzda vakýf faaliyetleri yapardýk. Haliyle akranlarýmýzla fazlasýyla iletiþim kurmak durumunda kalýyorduk. Yurtlarda ve evlerde kalan öðrenci arkadaþlara uðrayýp gecenin geç saatlerine kadar süren sohbetler ederdik. Bu uzun ve amaçsýz sohbetlere de “geyik muhabbeti” derdik. (ayrýca bir yazýda “geyik muhabbeti” konusuna deðineceðiz.) Bu yararsýz ve uzun sohbetlerimize, büyüklerimiz tarafýndan uyarý geldiði olurdu. “Boþ boþ konuþmayýn! Hayýrlý iþlerle uðraþýn!” gibi ikazlar sýklýkla kulaðýmýza çalýnýrdý. Gün gelecek, insanlara “Geyik muhabbeti de olsa sohbet edin! Yeter ki sohbet edin!” diyeceðim, aklýmýn ucundan geçmezdi. Ama geldiðimiz noktada sohbetin ne kadar iyileþtirici olduðunu fark ediyoruz ve þiddetle herkese tavsiye ediyoruz.

Pandemilerde kiþisel olarak hasta olan insanlar, izolasyon uyguluyordu. Bu süreçte evde kalýnýrdý. Hastalýðýn daha fazla yayýlmasýný önlemek amacýyla uygulanan bir önlemdi. Dijital baðýmlýlýkta ise kiþisel izolasyona, ya da diðer ifade ile, evde kalmaya karþýyýz. Tam tersine evden çýkmayý topluma karýþmayý önemli buluyorum. Dijital baðýmlýlýkla birlikte insanlarda, toplumdan kopuþ baþladý. Asosyal insanlarýn sayýsýnda ciddi oranda artýþlar gözlenmektedir. Oysaki insan toplumsal bir varlýktýr. Bu nedenle evin içerisinde kalýp ekrana maruz kalacaðýmýza; dýþarýya çýkmak ve topluma karýþmak, dýþarda zaman geçirmek kesinlikle iyi gelecektir. Bu anlamda çocuklarýn da dýþarýda; parkta, bahçede aktivitelere katýlmalarý, onlarýn saðlýðýna ve geliþimine iyi geleceði muhakkaktýr.

Küresel salgýnlarda kiþisel olarak aldýðýmýz önlemlerin çoðu, dijital baðýmlýlýklarla mücadelede geçerli deðildir. Hatta o tedbirlerin tam tersine davranmanýn gerekli olduðunu düþünüyorum. Asrýmýzýn en önemli salgýn hastalýklarýndan birisi de artýk dijital baðýmlýlýklardýr. Diðer salgýn hastalýklara karþý nasýl ki sýký bir mücadele veriliyorsa teknolojik baðýmlýlýklarla da sýký bir mücadele edilmelidir. Çünkü bu tehlike her giden gün artarak devam etmektedir. Kiþisel olarak önlemimizi almak zorundayýz.

KAHROLSUN ZALÝM ÇÝN!
YAÞASIN DOÐU TÜRKÝSTAN!

KAHROLSUN SÝYONÝST ÝSRAÝL!
YAÞASIN TAM BAÐIMSIZ FÝLÝSTÝN!