MEHMET TOPUZ

-YENÝ- DÝJÝTAL VÝCDAN MESELESÝ

• admin
• 01 Ocak 2026
• Yazar
• 1390 Görüntüleme

DÝJÝTAL VÝCDAN MESELESÝ

Vicdanýn, manuel alandan çýkýp, dijital alana evrilmesi bu asrýn karakteristik yapýsýna baðlý bir dönüþümü de anlatmaktadýr. Teknolojinin ilerlemesine yönelik yatýrýmlar dünya nezdinde yeni keþfedilen bir mevzu olmadýðý gerçeði sadece var olanýn üzerine eklemeyle yol aldýðý ilmin sabitesidir.

Ve konunun nesnel alanýný bir daðýtýma maruz býrakmadan önce vicdaný sosyolojik bulgular neticesinde dijital alana yönlendirmek belki anlýk bir algý oluþturabilir. Fakat bu bir kurtuluþa vesile olur mu diye de; sormak gerekir? Kim; neyden ve niçin kurtulmak ister. Galiba cevap hazýr ve nazýr bir þekilde beklemekte; o da vicdanýn, görünmeyen varlýðýndan olsa gerek.

Son dönemlerde hatýrlayacaksýnýz, insanlar yediði yemeðe kadar sosyal medya platformlarýna atýp; beðeni alma peþindeydi. Hala yapanlar var mý bilmiyorum? Buradaki anlayýþ galiba insana dair psikolojik verilerden kaynaklý olsa gerek. Anlaþýlmayan alan ise þu; insan bu… Üzgün ya da mutlu olabilir… Çok mu görmek gerekir bunu… Hayýr. Sonuçta bir varlýktan bahsediyoruz. Ancak insanlarýn bakýþ açýsýnda var olan psikolojik sorunlar, bir baþkasýný da hasta etmeye baþlamýþsa; yapýlmasý gereken acilen karantinaya almak olsa gerek.

Ya da el âlem ne der hastalýðý… Ýnsanlarýn sana ne; ya da bana ne; demeleri gereken konular ile dememeleri gereken konular arasýnda bilinçli bir ayrým yapma eþiðinde olmamasý da sosyolojik bir problem. El âlemin ne dediði ya da ne diyeceðinin insanýn varlýk alanýna hükmetmesi yeni ismiyle mahalle baskýsý; temsil alanýnda güven problemlerine neden olabilir.  Ve insan mahalle baskýsýndan kaçmak için mi; sosyolojik alanda dijital vicdan alanýna evrildi diye; sormak gerekmez mi? Edebe, ahlaka, iyiye ve güzele yönelik yapýlmasý gereken mahalle baskýsýnýn etki alanýný kalkýp; sen kendi istememezlik alanýndan kaynaklý bir uygulamaya tabi tuttuðunda denilecek cümle þu olsa gerek. Buyur buradan yak. Sonra beþeriyet; insanlýðýný bu anlamda temsil edemediðinde; sosyal medya platformlarýnda kendi düþüncelerine dair; bir temsil alaný mý bulmaya çalýþýyor?

Manuel vicdan alanýný; teknolojiden sonra ve teknolojiden önce diye bu kavramý ikiye ayýrmak gerekecek gibi durmakta. Tabi burada anlaþýlan teknolojiye dair iddia edilen; insanlarýn yaþam standartlarýna kolaylýk getiren sadece telefonun anlaþýlmasý da bir yönüyle içler acýsý. Çünkü insan bildiðinin dostu; bilmediðinin düþmaný olmaya çok yatkýn bir nokta da. Ve bu manuel alanda kimse; görünür olma telaþýnda deðildi. Telaþýnda olmamasý da þu gerekçeyle deðerlendirmek gerekecek gibi durmakta. Ýnsanýn eline güç geçtiðinde ne yaptýðýna bakmak gerekir. Çünkü eline geçen güce baðlý; manuel alandaki vicdanýný; bir algýlama eþiðinde dijital vicdan alanýna yönlendirmiþte olabilir. Tabi üzerinde düþünülmesi gereken uzun soluklu bir kavram konuþtuðumuz.

Var olan bu durum sonuçta orta da. Herkesin malumu… Fakat gelecekte bir býkkýnlýk halinin sosyolojik alanda baþladýðý gerçeðini bundan belki on yýl sonra konuþabiliriz. Artýk yavaþ yavaþ etkisini yitirdiðini; sosyal medya platformlarýnda paylaþýlan yeni ismiyle dijital vicdan rahatlatma senfonisine çokta raðbet kalmadýðý gibi güveninde azaldýðýný da söyleyebilirim. Sadece vicdan rahatlatma terapisinin yaný sýra; dijital vicdan alanýndan uzakta insan, görünür olmak gibi bir takým beþeriyete dair hasletleri de barýndýrabilir içerisinde. Bu da insana dair normal gözükebilir. Buna yeni normallerimiz denilebilir mi?

Sonuçta; lumpen bir dijitalleþme alanýnda son kelime de þu olabilir. Reklam kokan hareketler denilebilir. Buna dair ise; yukarý paragraflarda konuyu konuþtuk. Sonuç ise; dijital atýk…

 Saðlýcakla kalýn.