ÝBRAHÝM ERKAM

ÝRADE

• admin
• 10 Ekim 2025
• Yazar
• 16893 Görüntüleme

ÝRADE

Ýrade,  insanýn mahza kendisinin herhangi bir þeyi isteyip, onunla ilgili özgür bir þekilde karar verebilmesi ve tercihte bulunabilmesidir. Ýrademizle yaptýðýmýz her tercih ve iþlediðimiz her amel ayný zamanda sorumluluðu da içinde barýndýrýr. Ýnsan, iþlediði her eylemin sonuçlarýndan mesuldür.

Allah,(cc) insan için iki yol açtýðýný ve insanýn iki yoldan birini tercih edebileceðini ve sonucunun da bu tercihine göre þekilleneceðini mealen þu ayetlerle bildirmiþtir:

"Þüphesiz biz ona(insana) yolu gösterdik; artýk o isterse þükreden olur, isterse nankör." (Ýnsan,3)

"Dinde zorlama yoktur. Doðru eðriden açýkça ayrýlmýþtýr. Artýk kim taðutu inkar eder de Allah’a iman ederse kopmayan saðlam bir kulpa yapýþmýþtýr. Allah en iyi iþiten ve bilendir"(Bakara,256)

"Kim doðru yolu seçerse kendi iyiliði için seçmiþtir, kim de saparsa kendi zararýna sapmýþ olur. Hiç kimse baþkasýnýn günah yükünü yüklenmez. Biz bir resul göndermedikçe azap da etmeyiz."(Ýsra,15)

Hesap gününde hiç kimse, kimsenin günahýný yüklenmeyecek, herkes kendi fiillerinden sorumlu tutulacak. O zaman insan, öncelikle kendi düþüncelerini, sorumluluklarýný ve eylemlerini gözden geçirmelidir. Bu hususla ilgili Rabbimiz,(cc) Bakara Suresi 286. Ayet'te þöyle buyurmuþtur: "Allah hiçbir kimseyi, gücünün yetmediði bir þeyle yükümlü kýlmaz; lehinde olaný da kendi kazandýðýdýr, aleyhinde olaný da kendi kazandýðýdýr. Rabbimiz! Unutur veya yanýlýrsak bizi sorumlu tutma! Bizden öncekilere yüklediðin gibi bize de aðýr yük yükleme! Üstesinden gelemeyeceðimiz þeyleri boynumuza borç kýlma! Bizi affet, bize maðfiret et ve bize rahmetinle muamele buyur! Sen bizim Mevlamýzsýn; artýk kafirlere karþý bize yardým et!"

Akýl ve irade Allah'ýn bize bahþettiði en büyük nimetlerdendir. Mesela alzaymýr hastasý bir kimseyi düþünürsek veya akli dengesi yerinde olmayan biri de olabilir. Bu kimseler yanlýþ eylemde bulunsalar sorumlu olurlar mý? Bu,  çok önemli bir soru. Çünkü akýl ve iradesi yerinde olmayan bir insana sorumluluk yüklenmez. Alzaymýr hastasý, bedenen ve ruhen hayatta olmasýna raðmen hafýza kaybý yaþadýðý ve düþünme yeteneði azaldýðý için temel ihtiyaçlarýný bile yakýnlarýnýn yardýmý ile yapar. Evet, daha hayattadýr lakin irade açýsýndan yok gibidir. Yani sorumlu deðildir.

Allah,(cc) bizi dünyaya elest bezminde O'na verdiðimiz sözü tutup tutmayacaðýmýzý tespit için gönderdi. Bize bahþedilen irade tam da bunun için var. Yol tercihi, karar tercihi bize ait. Kararlarýmýzda elbette özgürüz lakin dünyaya sýnanmak için gönderildiðimizi ve bunun da bir disiplini olmasý gerektiðini asla unutmamalýyýz.

Allahým, akýl ve irademize sýhhat, afiyet lütfeyle! Ýrademizi doðru ve hak yönde kullananlardan eyle! Bize merhamet et! Hata ve günahlarýmýzdan dolayý bize maðfiret et ve bizi sorumlu tutma! Amin.